seslendirme

Zaman Haber   9.4.2006   Ne zaman bir Bruce Willis filmi izlesek gerçek Bruce Willis’in Alev Sezer’le birlikte öldüğünü izleyicinin de başkalarıyla avutulduğunu düşünenler az değil.

Alev Sezer’in Bruce Willis’in sesine kattığı ruhun halen bizde yaşıyor olmasından kaynaklanır bu. Çünkü Sezer, dili bize yabancı bir beyazperde kahramanının bizdeki yansımasını öksüz bırakarak göçüp gitti... Tıpkı geçtiğimiz haftalarda yitirdiğimiz Mümtaz Sevinç’in Michael Douglas’ı ve Bir Yudum İnsan belgeselini bırakıp gitmesi gibi. Mümtaz Sevinç’in sesinden Douglas’ın oynadığı karakterler ve Bir Yudum İnsan’da bizden birilerinin yaşam hikayeleri hafızamızda yer etmişti. İşte o sesler birer birer gaibe giderken geride kalanlar ise artık bir elin parmaklarından daha az. Zira Türkçeyi her haliyle hakkını vererek ve sese kendi ruhunu katarak seslendirme yapabilen bu ustalar gazel yaprağı gibi ayrılıyor aramızdan. Kalan bir avuç ise kalitesiz seslendirmenin kendi işlerini ucuzlatmasından şikayetçi.   Kimileri bu ucuzluğa sitem ediyor. Kimileri de ‘ahir zaman’ psikolojisi içinde sadece işini yapıp ötesine karışmıyor. Bu yazıda zikredeceğimiz isimler Türk dublaj sektörünün marka isimleri olarak adlandırılırken onlardan sonraki dönem ucuzlamanın başladığı ve dublajın ayağa düştüğü dönem olarak adlandırılıyor. Bunun sebebi ise bütçe ve zaman kaygısıyla fabrikasyon seslendirmelere yönelen prodüksiyon firmaları. İşte o acımasız prodüksiyon piyasasının incitici koşullarından kendini son anda sıyırabilen son iyi seslerden birisi İstemi Betil. Kurtlar Vadisi dizisinin Laz Ziya’sı İstemi Betil dizideki ölümünün ardından, daha doğrusu hasımları tarafından öldürülmesinin adından şimdi de banka reklamı cingıllarında sesiyle karşımıza çıkıyor. Kızlarına hayatı zindan eden Karadenizli bir mafya babası karakteri olmasa o halen dublaj ajanslarında vizyona yeni girecek yabancı filmlerden kendisine uygun karakterler bekliyor olacaktı.    Yüzüklerin Efendisi’nin Gandalf’i, efsanevi aktörü Kirk Douglas’ı ondan dinledik, TRT’nin 80’li yılların sonuna rastlayan yarı anime belgeseli Evliya Çelebi’nin Küheylan’ını onun sesinden dinledik. Gerçek ve sanal bu karakterlerin tümü İstemi Betil’in masalsı ses tonundan izlenip ses hafızamıza işlendi. Betil, her ne kadar dizinin sonuna kadar hayatta kalabilen bir karakter olmasa da Laz Ziya uzun süre hafızalardan silinmeyecek gibi görünüyor. Son olarak muhteşem bir performansla Babam ve Oğlum’da izlediğimiz Çetin Tekindor, Mümtaz Sevinç’in yerine Nebil Özgentürk tarafından hazırlanan Bir Yudum İnsan belgeselinin seslendirmesini yapıyor. Bugüne değin Mümtaz Sevinç tarafından seslendirilen yapımın Çetin Tekindor tarafından seslendirilecek ilk bölümünde Mümtaz Sevinç’in hayatı konu edildi. Tekindor’u ayrıca Anadolu Kaplanı dizisinin “çekyatı bulan Osman”ı rolünde izliyoruz. Babam ve Oğlum’da muhteşem performansıyla hepimizi ağlatan Tekindor, çekyatı bulan Osman rolüyle izleyiciyi kahkahalara boğuyor. Yeni dönem zenginlerinin rutin hallerinin mizah diliyle anlatıldığı dizide Tekindor, çekyatı icat edip İstanbul piyasasında pazarlayan Kayserili bir işadamını canlandırıyor. Daha önce de TRT’de yayınlanan Beyaz Gölge adlı Amerikan yapımı dizide Koç Ken Reeves’i seslendiren ünlü tiyatro sanatçısı, McMillen ve Karısı adlı dizide Rock Hudson’u seslendirmişti. Bu uzun süreli klasikleşmiş dizilerin yanı sıra Paul Newman gibi ünlü aktörleri de Tekindor’un sesinden dinledik. Medyaya yüz vermiyor sanatçı, sadece işini yaparken görüyor ve duyuyoruz onu.   Sungun babacan ortalarda yok Geride kalanlar arasında Tekindor kadar iyi olmasına rağmen çok ortalarda görünmeyi sevmeyen bir ses de Sungun Babacan. Beyazperdenin yakışıklı, sempatik, spontane ve çocuksu karakterleri ona havale ediliyor. Onu, TRT’nin tek kanallı olduğu yıllarda Cumartesiden Cumartesiye adlı çocuk eğlence programının sıcakkanlı sunucusu olarak hatırlayacaktır otuzlu yaşlarını sürenler. Babacan, Tom Cruise’dan Alec Baldwin’e kadar pek çok ünlüye sesini verdi. Herkül, Süpermen, Dufy Duck ve daha yüzlercesi onun sesiyle ekrana geldi. En son Gelibolu belgeseli için seslendirme yönetmenliği yapan Babacan, dublajı hayatının tüm alanlarına profesyonel olarak yerleştirmiş durumda. Yani diğer “son iyi ses”leri tiyatroda, televizyonda ve beyazperdede görme imkanımız olsa da bu durum Babacan için geçerli değil. Zira o geçimini sadece dublajdan sağlıyor. Halen belgeseller için seslendirme yönetmenliği yapan sanatçının NTV gibi “A” grubu izleyiciye hitap eden kanallarda sesi çalınıyor kulağımıza. Tabii sadece popüler karakterleri seslendirmek değil maharet. Önemli olan en didaktik metinleri bile izleyiciyi hipnoz edercesine harika seslendirebilmek.    Müşfik Kenter de bu kategoride anılabilir. O konuştuğunda her şey susar Bu yazıya konu olan iyi sesler arasında seçim yapmak zor. Ama Müşfik Kenter için şunu itiraf etmek lazım; bazılarımız için o konuşmaya başladığında her şey sessizliğe bürünüyor. Maaile sanat dünyasında yer alan Kenter’lerin erkek çocuğu Müşfik Kenter’in bu yıl 58. sanat yılı. En son SOS Planet / Dünya Yardım İstiyor adlı yabancı yapım üç boyutlu filmin seslendirmesini yaptı. Kenter’in sesi bu filmde bilgeliğe dönüştü. Ama bilgelik onun ses renklerinden sadece birisi. İnsanın içini okşayan ses tonuyla ondan masal da dinlenir, şiir de. Konuşurken kendine hayran bırakır. Susarken tekrar konuşsun diye dua edersiniz.    Ekranda ya da beyazperdedeki karakterleri bizim için ailemizden biri haline getiren Sezai Aydın’ın ise Kenter kadar yaşı olmasa da belki ondan daha çok ses popülaritesi var. Aydın’ın sesi oyunculuğunun önüne geçmiş gibidir adeta. Çünkü onu yerli yapımlarda başrollerde göremiyoruz. Oysa sesini Batı film endüstrisinin en çok ün ve para kazandıran karakterlerinde duyuyoruz. Beyazperdede ise Dustin Hoffman, Gerard Depardieu, Robert De Niro, Robin Williams, Sylvester Stallone, Al Pacino gibi başat karakterlerin ses babası. Dublaj sanatının ödüllü isimlerinden olan Aydın sektörün gidişatından memnun olmayanlardan.    Türkçe seslendirmenin saygı abidelerinden biri de Erol Günaydın. Ekranların yeni dizisi Hırsız-Polis'in "hiç konuşmayan" ama en çok konuşulan oyuncusu. Yatalak Dursun Baba rolüyle ve yüz ifadeleriyle dillendirdiği sessiz replikleriyle kendi oyunculuğunu dahi aştığı söyleniyor. Konuştuğunda da sevimli ve sevgi yayan ses tonuyla canlandırdığı karakteri sevdirir. "Hz Muhammed Son Peygamber" adlı çizgi filmin Ebu Talib'i o.