seslendirme

Hürriyet / Kelebek   Seslendirme onun için bir tutku Röportaj: Şenay ORDU Tamer Karadağlı, eşiyle tanışmasını sağlayan, ‘okul’ olarak tanımladığı seslendirme stüdyoları deyince, seslendirme deyince hala koşa koşa gidiyor. ‘Bu işi para için değil, onur duyduğum için yapmaya devam edeceğim’ diyor. Bizim de bu karardan pek şikayetimiz yok açıkçası! Kevin Costner ve George Clooney’i başka birinden dinlemeye hazır mısınız yoksa? Mavi Ay’da Bruce Willis’in en çok nesine vurulmuştunuz? Sesine. Peki Ayı Yogi deyince ne aklınıza geliyor, sesi! Oysa bu çok vurulduğunuz, kalabalık bir ortamda duyduğunuz an, kafanızı çevirip arandığınız seslerin sahipleri, aramızda sessiz sakin dolaşıyorlar. Neon ışıklar, patlayan flaşlar, şöhret, para- pul onlardan çok uzak. Hatta o kadar uzak ki, yaptıkları iş, yasalarda meslek olarak tanımlanmıyor bile. Şimdi tüm savaşımları, Ses- Bir (Seslendirme Sanatçıları Meslek Birliği) ile seslerini duyurarak, haklarını elde etmek. Ünlü oyuncu Tamer Karadağlı da bu mücadelenin içindeki isimlerden biri. Karadağlı için seslendirme sanatçılığı binbir çeşit anlam barındırıyor. ‘20 yaşında başladım seslendirmeye. Hatta ilk rolüm İrlandalı Kız filmindeki Asker 1’di hiç unutmam. ‘Günaydın’ diyecektim. Okumam gereken tüm metin buydu. Ama buna rağmen, çok heyecanlanmıştım. 4- 5 kez takıldım’ diye anlatıyor ilk gününü. Kendi sesimi yadırgadığım oldu Karadağlı, seslendirmenin, doğru Türkçe kullanımının, doğru vurgu yapılmasının, tonlamanın, özellikle çocuklar için çok önemli olduğunu düşünüyor. ‘Bu iş hala en iyi TRT’de yapılıyor. Seslendirme Yönetmenleri, ekip çok önemli’ diyor. Çok yoğun bir tempoda çalıştığı için seslendirme yapmaya yeterince vakit ayıramamaktan üzgün. Bu sıkıntısını da meslek arkadaşlarının haklarını koruyarak gidermeye çalışıyor. Ses- Bir olarak sıkıntılarını, isteklerini yetkililere duyurmak ve tek kanallı dönemi kaçırmış çocukların, arada bir gözlerini kapayarak, izledikleri kişilerin seslerine kulak kabartmalarını sağlayabilmek, en büyük hedeflerinden! ‘Tekrar seslendirme yapıyor olmam bir vefa borcu. Sırtımı dönmedim bu mesleğe, para kazandım ben bu meslekten. Hatırlanınca da büyük onur duyuyorum ve o onuru yaşamak için de her hatırlandığım zaman fırsat yaratıp gitmek istiyorum. Öncesinde filmin DVD’sini alıp provasını yapıyorum. Bambaşka bir tadı var. Hatta usta sanatçı Erdal Küçükkömürcü’yle ‘Chip and Dale’ adlı bir çizgi filmde iki sincabı bile seslendirdik, çok eğlenceliydi!’ Ünlü oyuncunun da, tıpkı bizlerin unutamadığı gibi bazı sesler var, hep kulağının aradığı. Bunlardan biri de Alev Sezer. Yıllarca Bruce Willis’i seslendiren Sezer’in ölümüyle, hayranları uzun bir süre Bruce Willis filmlerini seyredememişti: ‘Rahmetli Alev Ağabey çok iyi bir oyuncu ve çok iyi bir dublaj sanatçısıydı. Bruce Willis’i artık başka bir arkadaşımız seslendiriyor. Mel Gibson’u da o seslendirirdi. Artık ben seslendiriyorum ama kendi sesimi ben bile bazen yadırgıyorum, onun sesine alışkın kulağım. ‘ Arzu ile iki sevgiliyi konuştuk Eşim Arzu Balkan’la, seslendirme stüdyosunda tanıştım. O, 6 yaşından beri dublaj yapıyor. Ben yeni başladığımda, ancak iki üç cümle konuşurken, o başrol konuşurdu. İlk karşılaşmamızda, birkaç kez takılmıştım, o da üfleyip püflemişti. Elim ayağım birbirine karışmıştı, ‘Kim ya bu kız, kendini ne sanıyor?’ demiştim. Eşimle en son uzun bir aradan sonra iki sevgiliyi konuştuk TRT için. Aşk Oyunu adlı filmde o Kelly Preston’u, bense Kevin Costner’ı konuştum. Dizi oyuncusunun yarısı kadar ücret almalılar Sahip oldukları sesler nasıl insanların normal hayatlarında kabul görmelerinde, toplumda edindikleri çevrede etkiliyse, sinema ve televizyon dünyasında da öyle. Hatta çok daha önemli. Siz hiç çatal çatal olmuş sesli bir Rock Hudson’a aşık olabilir miydiniz? Ya da hiç mi sırf seslendirme sizi rahatsız etti diye bir filmi izlemekten vazgeçmediniz? Seslendirme sanatçıları tek kanallı dönemde, televizyon ekranında film bitimi akan jenerikte tek tek okuduğumuz isimlerdi bizim için. Sonra o isimlerin yayınlanmasından vazgeçildi ama onlar bu işi bizim için yapmaya devam ettiler. Şimdi şimdi öğreniyoruz ki seslendirme sanatçılığı, dublaj sanatçılığının yasalarda yeri yokmuş bile! Ses- Bir, bize seslendirme sanatçılığını anlatmak, verilen emeğin hakkını aramak ve sanatçılarının telif hakkından yararlanması için 2001’de kurulan bir birlik. SES-BİR Başkanı Haluk Cömert, ‘Seslendirme işi meslek olarak ‘iş yasasında’ düzenlenmeli’ diyor. Tamer Karadağlı da ona katılıyor: ‘Özellikle Ankara’da, ya devlet tiyatrosundan ya da sadece dublajla geçinen insanlar var. Seslendirme sanatçısı arkadaşlarımızdan biri yerli dizilere dublaj yapıyorsa, bence o oyuncu arkadaşın yarısı kadar para kazanmalı. Oysa çok az rakamlara çalışıyorlar. Film seslendiriyoruz, defalarca yayınlanabiliyor ve hiçbir şekilde telif alamıyoruz. Ses- Bir olarak telif için de savaşıyoruz. Bu arada bir de reklam dublajı var ama orası enteresan bir tekeldir. Onu kırmak hiç kolay değildir. Üstelik reklam dublajında, süre çok daha kısa olmasına rağmen fiyat politikası çok daha yüksektir!’     SABAH / GÜNAYDIN 'Star Wars işinden 5 kuruş bile kazanmadım' Çocuklar Duymasın'dan önce ekmeğini dublaj yaparak kazanan Tamer Karadağlı, bu mesleğe olan vefa borcunu ödemek için, "Star Wars Bölüm 3: Sith'in İntikamı" filminin en önemli karakteri Darth Vader'i hiç para almadan seslendirdi. Usta oyuncu Tamer Karadağlı tüm dünyayla birlikte ülkemizde gösterimde olan 'Star Wars Bölüm 3: Sith'in İntikamı' filminin en önemli karakteri Darth Vader'i seslendirdi. Oynadığı dizi ve filmlerden astronomik ücretler alan sanatçının, bu seslendirmeden para almadığı ortaya çıktı. Karadağlı, zamanında çok ekmek yediği seslendirme işini artık sadece hobi olarak yaptığını söylüyor. Mel Gibson ve George Clooney'i de seslendiren usta oyuncu, seslendirmeden gelen cüzi paraya ihtiyaç duymadığını söylüyor ama bu işi profesyonel olarak yapanların bu işten aldığı paraların çok komik rakamlar olduğunu belirtiyor... * Neden dublaj yapanlar az para kazanıyor? Dublaj meslek olarak görülmüyor. Henüz kurumsallaşmamış, odalaşmamış. Sendikaları yok. Eğer odalaşırsa taban fiyatı belli olacak. Dublajcıların kazandıkları para 5-150 milyon arasında değişiyor. Bu para role göre veriliyor. Başrol oynayanlar 150 milyon alıyorlardır ancak. Alınan paralar çok az. Bireysel olarak protesto etmelerinin de faydası yok. Nasıl olsa o paraya başka birini buluyorlar. * Star Wars filminin en önemli karakterlerinden birini seslendirdiniz? Ne kadar aldınız? Hiç para almadım. Çünkü Star Wars en sevdiğim filmlerden biri. Bu filmde bedavaya konuştum. Darth Vader gibi karakteri konuşmak için ücret talep etmedim. Mel Gibson, George Clooney'i de ben seslendiriyorum. Bu seslendirmeler için verebilecekleri para çok düşük. O yüzden bu paraya gerek duymuyorum. Yıllarca seslendirme yaptım. Bu işten çok ekmek yedim. 3 milyar, 5 isterim, demek doğru değil. Vefa borcu ödüyorum. Hatırlanmak hoşuma gidiyor. Seslendirmeye gittiğimde eski arkadaşlarımı görüyorum. * Yabancı filmler, Türkiye'ye astronomik ücretlerle satılıyor. Bu parayı veren film şirketleri özellik dublaj sanatçılarına niye az ücret ödüyor? Filmlerin birçoğu paket halinde geliyor. Atıyorum Cesur Yürek; bu filmi alana, yanında 10 tane B sınıfı film veriyorlar. Bu yüzden televizyonda seyrettiğimiz filmlerin çoğu B sınıfı filmler. B sınıfı filmlere verilen para, tek filmin masraflarını da kısıtlıyor. Öncelikle de dublaj masrafları azaltılıyor. Bu yüzden iyi sesler yok artık. * Bu durumda, dublaj sanatçıları da hatalı değil mi? Neden, birlik olup haklarını aramıyorlar? Yıllardır bunun için uğraşıldı zaten. Şu anda gerekli bütün çalışmalar yapılıyor. Odalaşma ve sendikalaşma yolunda ilerliyoruz. Özellikle yerli dizilerde dublaj yapıyorlar. Mesela başrol oyuncusu 25, sesçi ise 1 lira alıyor. O karakterin bütünleşmesi adına, ses çok önemli. ZAFER AKBAŞ       İngilizce dublaj Karadağlı'dan SESLENDİRME ÖDÜLÜ ALMIŞTI Tamer Karadağlı, şubatta vizyona girecek 'Son Osmanlı-Yandım Ali' filminin yurtdışında gösterilecek İngilizce versiyonunda, Kenan İmirzalıoğlu'nu seslendirecek. Karadağlı, önceki yıl 'Yıldız Savaşları 3' filmindeki Darth Vader karakterini Türkçe seslendirmiş ve Lucas Film tarafından ödüllendirilmişti.   SABAH